Uzbekistan Leeb yi: Dama dox ci Yoonu Soie bu Ñaari Fan te Gis ne Marco Polo Bàyyi na Ay Baat

Registan Square ca Samarkand ci 6h45 ci njolloor, dafay soppiku ci ab xonq bu mel ne dara nga gisoon ci sa dund. Ay carreau yu baxa ci ñeenti madrasa yi, di yeewee ci géometrie bu sedd bu Islam, di tàmblee nang ci tàngooru jant bi bu dee. Ab magget bu góor bu jaay ndoxu garab bu pomegranate, ma wax ci anglais bu tàxawal: 'Barabu la bokkoon ci ñaari téeméeri at yi gannaaw — ay etudiant ci ñeenti madrasa yi di wànte ca place bi. Théologie, astronomie, mathématiques, dara.' Noonu la dolli xorom ci kanam, wax: 'Naanal ko. Ndooxu garab bu pomegranate bu amul sookar — noonu nga di suux ci Yoonu Soie bi.'

Dafay wax ci dëgg. Ndooxu garab bu pomegranate bu amul sookar dafay am ay tangaay yu xonn, ni ay njéeg yi ci li nuy naq. Ak laaj bi ma wutoon: lu ngi des ci Yoonu Soie bi?

Uzbekistan dafay am ay way-dëkk yu ëpp 36 million, réew mi ci asie centrale mi gën a bare ay nit, ak benn la ci ñaari réew yu ñuul ci suuf yi (beneen bi dafay Liechtenstein). Ci ab réew mu wéqqu ci suuf ci been xeet, Yoonu Soie bi du rekk taariix — mooy seere bu kawe bi réew mii amoon ci seen am ci àdduna. Ci 2026, White Wolves — équipe nationale bu Uzbekistan — dinañu feeñ ci World Cup ci seen laabi njëkk. Ci ay supporter bu football yi, loolu dina doon seen waxtu njëkk ñu laaj 'fan la Uzbekistan'.

Fan bu njëkk mooy Tashkent. Metro Tashkent du ab système de transport rekk — mooy legacy bi gën a yémb ci li Soviet Union bàyyi ci Uzbekistan. Lu been station ci benn ay art yu tollook: dôme bu Alisher Navoi station dafay wone ay poète ci Asie centrale ci mosaïque; ay miir yu Kosmonavtlar station dafay fàttali Yuri Gagarin ak ay cosmonaute uzbek. Ab agent de sécurité bu metro gis na sama cin yu étranger, yéeg ay bëtam, te jòkse ma — ay way-dëkk dañuy fay, ay étranger fayul, ab loi bu ñu bindul ca Tashkent.

Ñaareelu fan, dama ci train bu gaaw bi dem Samarkand. Ci bitim palan bi, ndimbal bi soppiku ci gray bu urenté, ba ci weex bu ay cotton, te noonu la dikk ci cuur bu xonq bu Karakum. Suñu ndaw mi ci palan bi, jëfandikoo ab application de traduction ngir laaj fan ma joge, te noonu la teg ab pride ma wone ab nataal ci telefonam: xibaar bi ne Uzbekistan daan ci World Cup. 'Abdukodir Khusanov,' la wax, di xëcc ci défenseur bu ñaari-fukk-ak-ñaari at ca nataal bi. 'Dafay tukki ci Lens. Ca France. Tey, ay français xam nañu fan la Tashkent.'

Ñetti fan ak ñeenti fan bokkoon ci Samarkand ak Bukhara. Ay carreau yu baxa yu Samarkand ci xonq bu xonq lool lu mel ni kenn du ko mëna natt — baxa boobu mel ni ñu ko jàngal ca suufu Méditerranée, waaye ñu ko sell ca bitim soley bu Asie centrale. Ci dëkk bu mag bu Bukhara, dama rey ci ñaari waxtu. Du ci li dëkk bi di mag, waaye ci li been bunt bu ñaari xët bu doon ubi dafay mel ni dina ñëw ci ab yoon. Ab jaaykat yu soie togg ci seen boutique — soie bu dëgg, ba ci Fergana Valley, ñu ko toj ci xonq ak racine bu madder — mu ma gis di xool ci ay bakan yu soie yu xonq yi ci ab yagg. 'Xam nga,' la wax, 'Marco Polo bindul dara ci melo bii. Waxoon na ne soie uzbek dafa yomb, waaye bindul dara ci xonq bi.'

Khiva mooy ñaareelu fan. Dëkk bii bu mag, bu am ay miir yu xonq yi, dafa des nëbb ci bitim soley bi. Dama togg ci keram bu Kalta Minor minaret. Ab magget bu góor neew na, mu togg ci sama wet. 'Ay touriste dañuy dikk ci ñaari waxtu njolloor,' la wax. 'Suba mooy waxtu Khiva.' Nu neefoon ci ab diamm yàgg. Noonu la xëcc ci benn flag uzbek buy wẽndelu te wax: 'Gis ngaam terrainde football bale? Suufu stab la woon. Ci Yoonu Soie bi, ay jula dañuy soppiku seen fas ci fi. Tey, ay ndaw dañuy daw ay balon ci fi. Li ñuy soppiku dafay soppiku, waaye yoon bi du ko soppiku.'

Ñeenti fan mi ngi dox ci train bu guddi — Khiva dellu Tashkent, ci wàllu Sahara. Radio bu wagon bi dañu doon xare ay woy yu mag yu russe ci accent ci Asie centrale. Ci bitim palan bi, ay xar yu soof ak ay leeraan yu sawaré doon jaar. Dama xaar ci li jaaykat yu soie ca Bukhara wax, ci xonq bu Samarkand, ci bët yi agent de sécurité bu metro ca Tashkent yéeg. Noonu la ma tàbbal ci ay temps fort yu Ligue 1 yu Abdukodir Khusanov ci sama telephone — ab xale uzbek bu ñaari-fukk-ak-benn at di daw, di jàpp, di yónni ay pas yu yàgg ci ab terrainde français.

Ñeenti fan, dellu Tashkent. Jant bi wow na te tàng na ni mu meloon benn ayu fan laj ci ginnaaw. Waaye li ma indi ca kër gi dee nii, du ay nataal mbaa ay souvenir — mooy tontu bi ci ab laaj. Yoonu Soie bi 'bàyyiwu' dara ci ginnaaw — dafay soppiku seenug forme d'existence. Ay épice soppiku ci économie bu football; ay station caravan soppiku ci train bu gaaw; ay soie soppiku ci ay contrat transfert bu player. Li Marco Polo bàyyi du rekk lu mel ni ab bakan bu soie bu xonq — mu bàyyi ne nit ñi ci yoon bii duñu dem. Rekk la ñuy soppiku ay chameau ci ay train, ak ay épice ci ay football.