Usbekistan Geschichten: Ech sinn siwen Deeg iwwer d'Seidestrooss gaang an hunn entdeckt datt de Marco Polo eng ganz Rëtsch ausgelooss huet

Dem Samarkand seng Registan Square um kuerz vir siwen Auer owes verwandelt sech an e Goldtoun deen s du nach ni gesinn hues. Déi blo Fliessen vun den dräi Medresen erwächen aus der kihler Geometrie vum Islam a fänken un déi stierwend Hëtzt vun der Sonn ze absorbéieren. En ale Mann dee Granatapeljus verkaaft huet, sot mir op stotterndem Englesch: ‚Dës Plaz war viru sechshonnert Joer e Sträitfeld — Studente vun allen dräi Medresen hunn op der Plaz diskutéiert. Theologie, Astronomie, Mathematik, alles.' Dunn huet hie Salz a mäin Becher bäigesat a sot: ‚Drénk en. Granatapeljus ouni Zocker — sou schmaacht een d'Seidestrooss.'

Hien hat Recht. Ongeséisse Granatapeljus huet eng schaarf Sieregkeet, wéi de Beigeschmaach vun allem op dësem Land wat am Verbléissen ass. A meng Fro war déi: wat bleift tatsächlech vun der Seidestrooss iwwreg?

Uzbekistan huet iwwer 36 Milliounen Awunner, ass dat bevëlkerungsräichst Land an Zentralasien, an ee vun nëmmen zwee duebel ageklemmte Länner op der Äerd (dat anert ass Lëtzebuerg). Fir e Land dat vun allen Säite vu Land abgebrak ass, ass d'Seidestrooss net nëmme Geschicht — et ass dee lauteste Beweis deen dës Natioun jeemools vu senger Existenz an der Welt hat. 2026 wäerten d'White Wolves — d'Nationalequipe vun Uzbekistan — fir d'éischt op der Weltmeeschterschaftsbühn optrieden. Fir vill Fussballfans wäert dat déi éischte Kéier sinn datt se jeemools sichen ‚wou läit Uzbekistan.'

Dag eent huet zu Tashkent gehéiert. D'Tashkent Metro ass net nëmmen en Transportsystem — et ass dat komeschste Ierwen dat d'Sowjetunioun an Uzbekistan hannerlooss huet. All Statioun ass en eegestännegt Konschtwierk: d'Kuppel vun der Alisher Navoi Statioun stellt zentralasiatesch Dichter a Mosaik duer; d'Mauere vun der Kosmonavtlar Statioun huldege jiddwerengem vu Yuri Gagarin bis zu uzbeke Kosmonauten. E Metro-Sécherheetsbeamten huet mäi friemt Gesiicht gesinn, eng Aperhopp héichgezunn an mech duerchgewénkt — Awunner bezuele, Auslänner gratis, eng ongeschriwwe Reegel vun Tashkent.

Dag zwee war ech am Héichvitesszuch op Samarkand. Baussent der Fënster huet d'Landschaft vu stadsgro op Kottengsfeldwäiss gewiesselt, dunn op de bronge Rand vun der Karakum Wüst. Dee jonke Mann um Nopeschsëtz huet eng Iwwersetzungsapp benotzt fir ze froen wou ech hier wier, an huet mir dunn houfreg e Screenshot op sengem Handy gewisen: d'Noriicht datt Uzbekistan sech fir d'Weltmeeschterschaft qualifizéiert hat. ‚Abdukodir Khusanov,' sot hien, an huet op deeenzwanzeg Joer ale Verdeedeger um Bildschierm gewisen. ‚Hie spillt fir Lens. A Frankräich. Elo wëssen d'Fransouse wou Tashkent ass.'

Deeg dräi a véier ware Samarkand a Bukhara. Dem Samarkand seng blo Fliessen si méi déif wéi all Foto vermëttele kann — dat speziellt Blo gesäit aus wéi vum Buedem vum Mëttelmier ausgegruewen mee ënner enger zentralasiatescher Sonn dréchegebrach. An der aler Stad vu Bukhara sinn ech dräi Stonnen verluere gaang. Net well d'Stad grouss ass, mee well all hallef oppen hëlzen Dier an eng aner Ära ze féiere schéngt. E Seidenhändler souz a sengem Buttek — richteg Seid, aus dem Fergana Valley bruecht, rout gefierft mat Krappwuerzel — an huet mech gesinn wéi ech laang op de Ballen rout Seid gestaart hunn. ‚Weess du,' sot hien, ‚de Marco Polo huet ni iwwer dës Faarf geschriwwen. Hie sot, uzbek Seid wier bëlleg, mee hien huet ni iwwer dat Rout geschriwwen.'

Khiva war Dag fënnef. Dës ëmauert Oasestad, vun ocrefaarwege Festungsmaueren ëmrank, war bal eidel ënnert der Mëtteszonn. Ech souz am Schiet vum Kalta Minor Minarett. En ale Mann ass laanscht getrëppelt an huet sech nieft mech gesat. ‚Touriste kommen um véier Auer nomëttes,' sot hien. ‚De Moien ass Khiva seng eege Zäit.' Mir ware laang roueg. Dunn huet hien op en distante uzbeke Fändel gewisen dee gefladdert huet a sot: ‚Gesitt Dir dee Fussballterrain? Dat war fréier e Stall. Wärend der Seidestrooss hunn Händler hei hir Päerd gewiesselt. Elo trëppele jonk Leit do e Ball. Wat getosch gëtt huet sech geännert, mee d'Strooss ass nach ëmmer déi selwecht Strooss.'

Dag sechs huet sech op engem Nuetszuch ofgespillt — Khiva zréck op Tashkent, laanscht de Rand vun der Wüst. De Weegon-Radio huet mat russeschen Oldies an engem zentralasiateschen Akzent geknastert. Baussent der Fënster sinn heiansdo Kaméilhirten a verspreet Luuchte laanschtgeflackert. Ech hunn iwwerluecht wat de Seidenhändler zu Bukhara gesot hat, iwwer d'Gold vu Samarkand, iwwer déi héichgezunn Aperhopp vum Metro-Beamten zu Tashkent. Dunn hunn ech dem Abdukodir Khusanov seng Ligue 1 Highlights op mengem Handy opgemaach — en eenanzwanzegjähregt uzbekt Kand dat rutscht, hannertgeet, laang Päss iwwer e franséischen Terrain schéisst.

Dag siwen, zréck zu Tashkent. D'Sonn war esou dréchen an esou waarm wéi viru siewen Deeg. Mee dat wat ech heem bruecht hunn ware keng Fotoen oder Souveniren — et war d'Äntwert op eng Fro. D'Seidestrooss huet näischt ‚hannerlooss' — si huet just hir Existenzform geännert. Gewierzer goufen zu enger Fussballwirtschaft; Karavanserail Statioune goufen zu Héichvitesszuch-Stoppen; Seid gouf zu Spiller-Transferkontrakter. Wat de Marco Polo ausgelooss huet war net nëmmen d'Faarf vun deem Ballen rout Seid — hien huet d'Tatsaach ausgelooss datt d'Leit op dëser Strooss ni wierklech fortginn. Si tauschen just Kaméiler géint Zich, a Gewierzer géint Fussball.